|
|
 |
|
|
|
| | Нејзиниот градител, младиот Марко, на влезната порта, пред околу 600 години оставил отпечаток од неговата дланкаа и рекол: 'Оваа црква нека биде вечна и нека постои се додека не се најде човек што ќе има поголема рака од мојава за да ја поклопи'. |  |
|
| | | Во околината на селото регистрирани се поголем број на локалитети: Варвара, Градиште, Манастириште и Стена, каде се наоѓа пештерната Маркова црква во која има зачувано остатоци од фреско-живопис од 14 век. | |
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
| | | И се опијани она црно Турче и си заспа, му зеде Јана к'лучој от појаси и го отк'лучи Кралевиќе Марко. Си однесе она Турче дома. И им велит на онје гости: - Ево риба од Охрида. | |
|
| | | | Телал личе из града Стамбола: "Дал чуете Турци и рајате! Што настанал делибаша Марко, Што ми сет тиа чудби от него! | |
|
|
| | | И ми стасал Кралевиќе Марко, ми ја фтасал таја кучка ламја; си изваил свое врушко ноже, та распарал нејзино клето срце, та извајл свое машко дете. | |
|
| | | | „Бог те убил, Марко Кралевике! Што кајдиса н' ова лудо дете! И гробнина да ти се незнаит.” | |
|
|
| | | А Волкашин прегрнал си Марко, | |
|
| | | | Постил Марко пости великои, | |
|
|
| | | Црква градил В’лкашин и Марко, | |
|
| | | | на мрак на зајсонце, | |
|
|
| | | Прилеп ми е престолнина. | |
|
| | | | -Коде иматјунак за женење, да си сакат мома спроти него, да си сакат, да си се оженат! -Коде имат мома за можење, да си сакат момче спроти неа, да си сакат, да си се оможит! Заплатила Маркова десница, заплатила сета свадбарина. | |
|
|
| | | -Се наљути левен Марко, и си зеде брза коња, што пособра дробна војска дробна војска се Арапи; си прифтаса три синцира, си просече зулумќари, си испушти младо робје, од синцири и истаи, и даруа с добро азно, и испушти на вилает. | |
|
| | | | Па си дојде Марко Кралевити, та си изби три илјад татари, отпушти си три синџира робје. | |
|
|
| | | А што беше дели Марко, извадил е остра сабја, пресекол му бели раце, немој друга да направе | |
|
| | | | Марка ми го јудавило. | |
|
|
| | | Свршил Марко ќерка си | |
|
| | | | Ој, шетал Марко, бре, покрај Бело Море | |
|
|
| | | С невеста си Марко говоре, | |
|
| | | | ем од Марка од Прилепа. | |
|
|
| | | Таја ѕвезда рано шчо југрева, | |
|
| | | | Пијат јадат седумдесет кралои, | |
|
|
| | | и Марковица по него: | |
|
| | | | пости Великој, | |
|
|
| | | еве кај чекаме цели пет векови, | |
|
| | | | татко ми е Марко Кралевина, | |
|
|
| | | И си зеде три бели градеви: | |
|
| | | НА СТРУГА ДУЌАН ДА ИМАМ... | |
| | Наточи вино крваво! Наточи на вересија! Донеси да ја коваме на Крали Марко сабјата! | |
|
|
| | Блаже Конески
За гревот, за седумдесетте деца што умреа кога го ѕидаше калето, Марко направи седумдесет цркви. | |
|
| | | | „Нејдам Марко, с тебе да се биам, Туку идам побратим да бидам; Зашт' се најде јунак од јунака, Да пограбиш убаа нееста.” | |
|
|
| | | Cи прифтаса три синџира, Cи посече зулумкари, Cи испyшти младо робје, От синџири 'и истаи, И даруа с добро азно, И испушти на вилеет. | |
|
| | | | Кога виде Беџе Мурат-беџе Бела книга црно написана: „Бог те убил, кир бела Марио, Кој те учи, кој ми те научи!” | |
|
|
| | | И дојдое во града Прилепа, Уште толку крчма ми испие, Пријатели, верни побратими. | |
|
| | | | Назод дома Марко си отиде; Ко дојдое пости велигденски, Пак си пости Марко Кралевике. | |
|
|
| | | Марко имат м`шко дете М'шко дете прегалено; И го зеде м'шко дете, Да го клаит на прозирци. Марко је се милно молит. „Самовило мила сестро! Тебе ти се милно мољам, Да ми гледаш м'шко дете; Тоа ми је прегалено, Брго вода да му даваш!” | |
|
| | | Марко ми почина, Цвета се поболи; Марко ми променват, Цвета душа даат; Марко закопаа, Цвета однесоа. Марко закопаа прет белата црква, Цвета закопаа зат белата црква; И на Марков кивур што ми изникнало, Ми изникнале високи две тополе; На Цветинин кивур што ми изникнало, И ми изникнала една бела лоза, Таа се превила прет белата црква, Та ми се завила околу топола. | |
|
| | | Јадам, пиам дробни с'л'ѕи ронам, A ja тебе не сум ти казала; Тук' до к'де имаме роднина, Да канитe гости пријатели, Зашто Шаина си докрепи вера.” | |
|
| | | | Марко зеде рогузина, Ја намачка со катрана, Ја завитка Маркоица, Ја изгори домакинка; Да се знаит паметуват, Отљубила Димни Марка, Заљубила левен Дука, Левен Дука мил побратим | |
|
|
| | | Тој побегна назод без нееста; Испат сториф наша јунаштина.” Тога Марко дете го избаци, Маркоица коња го избаци. | |
|
| | | | Краљ им тури вино и ракиа, И им даде керка Ангелина, Им тоари азно неброено, И краљ лепo ми и попратило. | |
|
|
| | | Това чудо ми стори Секула Да се славе, да се прикажува. Останала песма да се пеит, Да слушајат сите наш браќа, Oт нас песма, a oт бога здравје; Амин боже за многу години! | |
|
| | | | Је говорит Иво добар јунак: М'лчи, м'лчи, сестра Ангелино! Како најдоф љубов спроти мене, Так' ке најдам момче спроти тебе.” | |
|
|
| | | Как си чинил, Марко пак да чиниш, Никој тебе да не запират.” И му даде голема пештежа: Скопје града по крај тиок Вардар, А Едрене широки сокаци. | |
|
| | | | Што им даде голема пештежа, Што им даде девет кули азно, И и држа токму три месеци, Да јадеет тие да пијеет. | |
|
|
| | | После стана млада Митреица, Вересиа сегдека исплати, И престана ки-зни-колку азна, Да си јадет, господски да врвет, Таков унер стори Митреица, Зашто беше умна и разумна. | |
|
| | | | C' избацие, и cc опитае, И им каза унери големи, Што напраи негоата сестра, Негва сестра Ѓурѓа Самовила. | |
|
|
| | | Го фатило Марко сон да спиет. Кога от сон ми се разбудило, Малу стана колку да си седнит; По малу си Марко оздраило | |
|
| | | | „Бог те убил, Марко Кралевике! Това не је твоја јунаштина, Туку ми је твоја ѓаолштина; Г' изкараа, Марко си побегна. | |
|
|
| | | Коња Марку ли му говореше: „Подстегни ме с дванаесет колани, Двата ние да се обидеме.” И му стегна дванаесет колани, И г' изнесе ва врф на планина; Да отепа стара Самовила, И растури седумдесет клаенци. | |
|
| | | | Качи Марка свои стопанина: „Јаз сум твоја млада Маркоица.” „Простум тебе моите црни крвје, И проштам ти три струка камџика, Што биеше по глава, по чело.” Си ојдоа више на дивани, Растоарје дванаесет т'вара благо. | |
|
|
| | | О, чујте и почујте, богови и граѓани, денес е празник на радост и среќа, свадба се прави Марковата ќерка. | |
|
| | | | Земјата покрената од Марко Крале смртта пак на свое место си ја врати Мора ли О мора така да биде Кобрата на заморот го клука робјето. | |
|
|
|
|
|
|
| | Матка е прекрасен локалитет, споменик на природата и културата. Се наоѓа недалеку од Скопје. Ја нарекуваат уште и “Македонската Света Гора”, поради богатството на цркви, манастири и други култни места од древните времиња. | |
|
| | Единствени зачувани двери од нашата територија који со сигурност можат да се стават во среден век се таканаречените Андријашките двери. Се мисли дека му припаѓале на манастирот св. Андријаш, но не е сигурно. Најдени се во црквата св. Никола /Денес св. Атанасиј / во село Шишево. | |
|
|
|
|
|
|
 |
